# **अष्टपैलू समाजसेवक आणि राष्ट्रसंतांचे निष्ठावंत अनुयायी डॉ. शिवनाथ कुंभारे यांचे निधन**
**लोकसेवेचा ‘कर्मयोगी’ हरपला: गडचिरोलीसह सामाजिक क्षेत्रात शोककळा**
**गडचिरोली:**
राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांच्या मानवतावादी विचारांचा वारसा आयुष्यभर जोपासणारे, गुरुदेव सेवा मंडळाचे माजी जिल्हा सेवाधिकारी आणि ज्येष्ठ समाजसेवक **डॉ. शिवनाथ कुंभारे (८९)** यांचे आज दुपारी ११ वाजता त्यांच्या राहत्या घरी वृद्धापकाळाने दुःखद निधन झाले. त्यांच्या जाण्याने सामाजिक, साहित्यिक आणि जनआंदोलन क्षेत्रातील एक आधारस्तंभ कोसळल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
### **लोकसेवेचे ५० वर्षांचे अखंड व्रत**
डॉ. कुंभारे यांनी आपली पाच दशके दुर्गम, नक्षलग्रस्त आणि आदिवासी भागातील जनतेच्या सेवेसाठी समर्पित केली होती. केवळ वैद्यकीय सेवाच नव्हे, तर समाजातील अनिष्ट प्रथांविरुद्ध त्यांनी आयुष्यभर लढा दिला.
* **महत्त्वाचे सहकार्य:** त्यांनी कर्मयोगी तुकाराम दादा गीताचार्य आणि ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांच्यासोबत अनेक वर्षे खांद्याला खांदा लावून सामाजिक कार्याची धुरा सांभाळली.
* **साहित्यिक योगदान:** गडचिरोली येथे संपन्न झालेल्या ‘राज्यस्तरीय राष्ट्रसंत साहित्य विचारकृती संमेलना’चे त्यांनी **स्वागताध्यक्ष** म्हणून यशस्वी धुरा सांभाळली होती.
### **विविध चळवळींचे सक्रिय नेतृत्व**
डॉ. कुंभारे यांचा स्वभाव अत्यंत मनमिळावू आणि कार्यतत्पर होता. त्यांनी केवळ एका क्षेत्रापुरते मर्यादित न राहता विविध संघटनांच्या माध्यमातून समाजपरिवर्तनाचे कार्य केले:
* **राष्ट्रसंत विचार साहित्य परिषद:** विचारांचा प्रसार आणि प्रचार.
* **अंधश्रद्धा निर्मूलन:** महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या माध्यमातून वैज्ञानिक दृष्टिकोन रुजवण्यासाठी प्रयत्न.
* **जनआंदोलन:** दारूबंदी आंदोलन आणि भ्रष्टाचार विरोधी जनआंदोलन समितीमध्ये त्यांचा सक्रिय सहभाग होता.
* **पर्यावरण आणि बोलीभाषा:** गडचिरोली सायकल स्नेही मंडळ आणि झाडीबोली साहित्य मंडळाशी त्यांचे घनिष्ठ संबंध होते.
### **एक मोठी पोकळी**
परिवर्तनवादी विचारांचा हा प्रसारक आज आपल्यातून निघून गेल्याने सर्वच स्तरांतून हळहळ व्यक्त केली जात आहे. त्यांच्या जाण्याने राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराजांच्या विचारांवर चालणाऱ्या एका निस्पृह अनुयायाला समाज मुकला आहे. त्यांच्या पश्चात मोठा आप्तपरिवार असून, संपूर्ण गडचिरोली जिल्ह्यात शोककळा पसरली आहे.
> **”माणूस किती जगला यापेक्षा तो कसा जगला, हे महत्त्वाचे असते. डॉ. कुंभारे यांनी आपल्या कार्यातून दिलेली दिशा पिढ्यानपिढ्या प्रेरणा देत राहील.”**
>
